Frantsiya

Mamlakat haqida

Frantsiya — bu ajoyib tabiat manzaralari, tarixiy o’tmish va boy madaniy meros, ko’plab restoran, bar va kafelarda eng yaxsi taomlardan bahramand bo’lishingiz mumkin bo’lgan mamlakatdir.

Frantsiya — G’arbiy Evropadagi eng qadimgi davlat. Frantsiyaning tabiiy davlat chegarasi: shimol va g’arbda — Ingliz kanali va Atlantika okeani bo’ylab, sharqda — Alp tog’lari va Reyn daryosi bo’ylab, janubda — O’rta dengiz va Pireneyalar bo’ylab o’tadi. Shimoliy-sharqda Frantsiya Belgiya, Lyuksemburg va Germaniya, sharqda — Germaniya, Shveytsariya va Italiya, janubi-sharqda — Monako, janubda — Ispaniya va Andorra bilan chegaradosh. Shimolda u Shimoliy dengiz, Pas-de-Kalay bo’g’ozi va Ingliz kanali, janubi-sharqida — O’rta yer dengizi, g’arbda — Biskay ko’rfazi bilan yuviladi.

Frantsiya 545 ming kvadrat metr maydonni egallaydi.  95 ta bo’limga bo’lingan hududlardan , va 8 ta chet el hududlardan iboratdir. Mamlakat aholisi 60 milliondan ortiq (10 million Parij va uning atroflarida).

 

Iqlimi. Frantsiya bir necha iqlim zonalarini egallaganligi sababli, shaharga qarab iqlimni aniqlash kerak. Eng mashhur talabalar shahri Parijda iqlim ancha yumshoq: yozda u issiq va shamolli, kechasi harorat 20 darajagacha, qishda esa harorat deyarli noldan pastga tushadi. Shimoliy dengiz qirg’oqlariga yaqin joylashgan shaharlarda (Lill, Rennes, Ruen) havo biroz sovuq va bulutli bo’ladi. Frantsiyaning markaziy qismida (Lion, Klermont-Ferrand, Orlean, Bordo) iqlim tinchroq: harorat pasayadi, yomg’ir kamroq bo’ladi, ammo atrofdagi joylarda bo’ronlar va toshqinlar bo’lishi mumkin. Frantsiyaning markaziy va shimoliy qismlarini xuddi shunday o’zgaruvchan iqlim — maydan avgustgacha davriy yomg’irlar qoplaydi. Yomg’ir va bo’ronlar ko’pincha transport muammolarini keltirib chiqaradi. Eng qulay iqlimni mamlakatning janubiy qismida, Kot d’Azurda (Montpellier, Nitsa, Marsel) topish mumkin: yozda va qishda yoqimli harorat, yengil shamol va quyoshli ob-havo, yoz fasli  Fransiya qolgan qismlariga qaraganda 4-6 haftaga ko’proq davom etadi. 

Transport. Frantsuzlarning aksariyati shaxsiy mashinalarda harakat qilishadi. Biroq, ushbu transport turi katta shaharlar aholisi va ayniqsa talabalar uchun mos emas, shuning uchun metroda sayohat qilish odatiy hisoblanadi. Buni har doim ham qulay, deb aytish mumkin emas: aksariyat yo’nalishlarda vagonlarda joylar etarli emas, ular sekin yurishadi va to’xtashadi. Shu sababli, ko’pchilik alternativ sifatida quruqlikdagi transportni — avtobuslar va tramvaylarni tanlashadi, garchi metrodan farq unchalik katta emas. Qisqa masofani bosib o’tish uchun eng yaxshi variant velosipeddir — unga Parij markazidan 15 daqiqada osonlikcha chetga chiqish mumkin. Agar uzoq masofani bosib o’tsangiz (masalan, boshqa shaharga), markali avtobuslardan yoki TGV tezyurar poezdlaridan foydalanishingiz mumkin. Ikkinchisiga ko’proq xarajat sarf qilishingiz bo’ladi, ammo ularga mamlakatning bir chekkasidan ikkinchisiga 2 soatda erishish mumkin.

Ovqat.  Frantsiya aholisining o’zi oddiy Evropa taomlaridan qoniqadi va asosan uyda pishiradi. Frantsiyada  mamlakat hududida ishlab chiqarilgan sabzavotlar va pishloqlarga e’tibor qaratishingiz kerak, chunki mahsulotlar juda arzon va juda sifatli. Kafe va restoranlarga kelsak, hamma narsa shaxsiy xohish-istaklar bilan belgilanadi: katta shaharlarda siz vegetarian kafe, hind restoranlari, salat barlari, novvoyxonalar va ko’plab qahvaxonalarni topishingiz mumkin.Ushbu muassasalarning aksariyati deyarli har doim to’la bo’lgan ochiq teraslar bilan jihozlangan — frantsuzlar bu yerda soatlab suhbatlashish va  espressoni ichish uchun o’tirishni yaxshi ko’rishadi.

Aholisi. Frantsiyadagi aholi qariyb 66 million kishini tashkil etadi, ammo bu raqam Frantsiyadagi hayotning o’zi haqida juda kam ma’lumot beradi. Milliy kompozitsiyaga kelsak, u juda xilma-xil: frantsuzlardan tashqari, italiyaliklar, portugallar, jazoirlar, ruslar va Afrikadagi sobiq frantsuz koloniyalari (Senegal, Kot-d’Ivuar, Burkina-Faso) mamlakatlaridan kelganlardan iborat. Bunday xilma-xillikni MDH hududida yashovchilar biroz hayratda qoldirishi mumkin, ammo frantsuzlarning o’zlari uchun bu odatiy holdir, chunki yuqorida tilga olingan xalqlarning aksariyati allaqachon o’zlashtirilgan va frantsuz deb nomlanish huquqiga ega. Migratsiya siyosatiga kelsak, u juda yumshoq va mafkuraviy jihatdan, chet elliklarga nisbatan har qanday murosasizlik bu erda vahshiylik sifatida qabul qilinadi. Biroq, bu chet ellik talaba uchun juda yaxshi, chunki u har qanday tushunchalardan himoyalanadi va Frantsiyada juda yaxshi kutib olinadi.

 

Frantsiyada yashash xarajatlari jadvali

Xarajatlar Oylik o’rtacha (Parij)
Ijaraga turar joy (xona) €400
Sug’urta (tibbiy va ijtimoiy) €25
Kommunal xizmatlar (suv, issiqlik, elektr energiyasi) €50
Aloqa (Internet va mobil telefon) €20
Ovqatlar (do’konlar va restoranlar) €400
Transport €150
Xobbi (sport qismi) €200
Umumiy: €1,245

Katta hududga ega bo’lgan Frantsiya turli xil sharoitlarda yashash imkoniyatiga ega: u jonli Parij, xalqaro Lill, quyoshli Nitsa yoki tinch Lion bo’lishi mumkin. Frantsiya eng xalqaro mamlakatlardan biri bo’lib, yuz minglab chet elliklarni o’qish, ishlash va yashash uchun jalb qiladi. Yevropada Frantsiyadagi narxlar o’rtacha darajada (kapital bundan mustasno), shuning uchun moliyaviy jihatdan har bir kishi Yevropa Ittifoqidagi eng katta mamlakatda yashash imkoniyatiga ega.

Frantsiyadagi talaba bir qator ijtimoiy imtiyozlarga ega — turar joy, transport va sport uchun chegirma. Bu esa umumiy xarajatlarni kamaytirish imkoniyatini beradi.

Frantsiyada yashash narxlari va turlari

Yashash turi/Shahar Parij Lion Tuluza Montpellie Lill
Talabalar turar joylari 300-900€ 250-400€ 180-600€ 300-350€ 200-800€
Shahar markazidagi kvartira 800-1400€ 500-900€ 500-750€ 500-700€ 500-680€
Shahar chetidagi kvartira 600-900€ 400-500€ 450-600€ 380-600€ 350-450€
Kvartirada (markazda) xona 550-800€ 300-500€ 300-450€ 300-350€ 300-500€
Kvartiradagi xona (chetda) 400-700€ 200-350€ 230-300€ 220-300€ 220-350€

Frantsiyaga kelgan chet ellik talabaning ijaraga olishning bir nechta variantlari mavjud. Ommabop qarashlardan farqli o’laroq, talabalar shaharchasida yashash butun kvartirani ijaraga olish kabi qimmatga tushishi mumkin. Odatda, ko’p talabalar talabalar turar joylarida yashashni afzal ko’rishadi. Yashash sharoiti kategoriya va narxga qarab juda katta farq qiladi: ba’zilari yotoqli xona, boshqalari ikkita yotoq xonasi, oshxona va hammom bo’lgan haqiqiy kvartiradir. Qoida tariqasida, talabalar turar joylari shahar bo’ylab joylashgan bo’lib, turli xil muassasalardan talabalarni to’playdi.

Kvartirani ijaraga olish masalasiga kelsak, bu kamroq tanlanadigan variant, chunki Frantsiyada uni topish juda qiyin (ayniqsa Parijda). Ba’zida uy egalari chet elliklarni qabul qilishni unchalik hush ko’rmaydi va juda katta hujjatlar to’plamini, shu jumladan Frantsiyada istiqomat qiluvchi kafillarning ikkita xatini talab qilishadi. Biroq, ba’zida yaxshi variantni topish mumkin, ammo ko’p holatlarda, talabalar shaharchasida yashashdan 1,5-2 baravar qimmat turadi. Kvartirani ijaraga olish narxi, joylashgan joyiga, xonalar soni va texnik holatiga (isitish, shamollatish va boshqalar) qarab o’zgaradi.Frantsiyada  ijaraga olingan kvartirada mebel yoki jihozlarni qoldirish odatiy hol emas, shuning uchun kvartirani ijaraga olayotganda,  bu narsalarga e’tibor  berishingiz kerak bo’ladi. Mebellangan kvartiralar ba’zan topiladi, ammo bu juda kam.

Frantsiyadagi talabalarga imtiyozlar va chegirmalar

Tibbiy sug’urta. Barcha xalqaro talabalar tibbiy sug’urtani o’z ichiga olgan ijtimoiy sug’urtani to’lashlari shart. Minimal badal miqdori har bir o’quv yili uchun 200 yevro atrofida. Talabaning ijtimoiy kartasi sizga shifokor xizmatlaridan chegirma bilan foydalanish, shuningdek, umumiy shifokor, psixolog, dietolog va boshqa mutaxassislar bilan bepul maslahat olish imkoniyatini beradi. Pulli tibbiy xizmatlarga chegirma 70% ni tashkil etadi.

Talaba restoranlari — Restos U. Ffrantsuz talabalarining ijtimoiy kartasi ovqatga ko’p pul tejashga imkon beradi — o’nlab restoranlar, nonvoyxonalar, kafelar va bufetlar Crous xizmati bilan hamkorlik qiladi. Ro’yxatdagi istalgan muassasada boshqa shunga o’xshash joylarga qaraganda 2-3 baravar kam to’lanadigan tushlik qilish mumkin. Universitetlarning  binolarida Restos U oshxonalari mavjud, ularda mahalliy va xorijiy oshxonalar ham bor. Siz bunday joylarda atigi 4 yevrodan kam miqdordagi ovqatlanishingiz mumkin.

Transport. Frantsiya universitetlaridagi talabalar imtiyozli transport chiptalariga ega bo’lishadi. Chegirmalar mahalliy transportda (metro, tramvay va avtobuslar) hamda xalqaro: TGV tezyurar poezdlari, avtobuslar va hatto samolyotlarga ham qo’llaniladi. Frantsuz talabasi Imagine R. kartasi bilan barcha jamoat transportidan oyiga atigi 37 yevro bilan foydalanishi mumkin, xalqaro transportda chegirmalar 50% gacha bo’lishi mumkin.

Sport — Universifaires Sportifs markazlari. Frantsiya universitetlari talabalari sport bilan shug’ullanish uchun har tomonlama rag’batlantiriladi. Buning uchun barcha yirik universitetlarda universitet sport markazlari tashkil etilgan bo’lib, ularda keng ko’lamli dasturlar mavjud — o’yin sportlari, kurash, sport o’yinlari va boshqalar. Sport klubiga yozilishning maksimal qiymati yiliga 50 yevro (ko’pincha bu mutlaqo bepul) bo’lib, talabalarga sportning turli xil turlari: tennis, boks, fitness, zamonaviy raqs, futbol, ​​yoga va boshqa ko’plab imkoniyatlarni ochib beradi. Bundan ham yoqimli tomoni shundaki, guruhlar asosan yangi ishtirokchilardan tashkil topgan, shuning uchun bu xijolat bo’lmasdan yangi sport o’ynashni boshlash uchun ajoyib imkoniyatdir.

Ijtimoiy yordam tashkilotlarida ishlash. 16 yoshdan 25 yoshgacha bo’lgan talabalar yarim kunlik ishga ijtimoiy xizmat sohasida ishlashlari mumkin. Ish vazifalari qat’iy belgilanmagan, chunki ular talaba tanlagan loyihaga bog’liq. Siz atrof-muhitni muhofaza qilish, gumanitar yordam, madaniy hordiq chiqarish, sport yoki «Hammasi uchun ta’lim» dasturlari kabi sohalarni tanlashingiz mumkin. Ushbu loyihalar volontyorlik deb hisoblanadi, ammo loyiha ishtirokchilari mukofot sifatida har oy 600 yevro oladi.


Frantsiyada oliy ta’lim

Ko’p yillar davomida Frantsiyadagi ta’lim chet elliklar orasida juda mashhur bo’lib kelgan: Frantsiya bir necha yildan beri Yevropaning eng mashhur joyi sifatida Germaniya bilan raqobatlashmoqda. Dunyoga mashhur qadimiy universitetlar, nufuzli «Grand Ecole» va muhandislik kollejlari, Parij markazidagi Yevropa biznes maktablari — bularning barchasi chet ellik talabalarni hayratda qoldiradi. Bundan tashqari, Frantsiyadagi ta’lim uning Yevropa qo’shnilariga nisbatan juda ko’p afzalliklariga ega.

 

Frantsiyada ta’lim olishning afzalliklari:

  • Arzon narxlar: Frantsiya davlat universitetida o’qish bepul bo’lib hisoblanadi — siz har yili ma’muriy to’lovni to’lashingiz kerak, bu mintaqa va ta’lim darajasiga qarab 300 yevro atrofida turadi.
  • Tanlash erkinligi: frantsuz o’qituvchilarining ma’ruzalari qiziqarli munozaralar: sharhlar va savollar, o’zaro muloqotlardan iboratdir. Talaba o’qish uchun rejani o’zi tanlashi, ilmiy loyihalar yaratishi va o’z fikrlarini bildirishi mumkin — bularning barchasi rag’batlantiriladi.
  • Yaxshi istiqbollar: frantsuz diplomi Yevropa Ittifoqida juda qadrlanadi, shuning uchun Frantsiya universitetlari bitiruvchilarining kelgusida ishga joylashish uchun ko’plab imkoniyatlari bor.
  • Emigratsiya imkoniyati: Frantsiyada yashash huquqini ikki yildan kam muddatga olishingiz mumkin. Frantsuz universiteti bitiruvchisi muvaffaqiyatli ish bilan ta’minlanganidan so’ng yashash uchun ruxsatnomani rasmiylashtirish imkoniyatlarga ega.

Frantsiyada ingliz tilida ta’lim olish

Frantsuz universitetlarida to’liq ingliz tilida o’qitiladigan 800 ga yaqin dastur mavjud. Ularning aksariyati biznes, menejment, aniq fanlar va muhandislik kabi sohalarga tegishli. Ingliz tilidagi barcha dasturlarning eng kam qismi gumanitar fanlar, adabiyot, dizayn va san’at sohalarida taqdim etilgan — ushbu fanlarni o’qitish uchun ko’p hollarda frantsuz tilini bilish talab qilinadi.

Chet ellik talabalar haftasiga 20 soatgacha (yoki yiliga 964 soatgacha) ishlash huquqiga egadirlar, bu frantsuzlarning o’zlari ish vaqtining 60% tashkil etadi. Odatda, chet ellik talabalar xizmat ko’rsatish va restoran xizmatlari va chakana savdo sohasida ishlaydi (kiyim do’konlaridagi maslahatchilar yoki kassirlar). Frantsiya  kasaba uyushmalari talabalarga jamoat tashkilotlarida yoki universitet shaharchasida ish taklif qilishadi. Shuningdek, talaba individual ravishda ish topishi mumkin — rus yoki boshqa til o’qituvchisi, enaga tarbiyachi sifatida. Magistr darajasida talabalar tadqiqotchi yordamchisi sifatida ishga kirishlari mumkin, doktorlik dasturlari talabalari esa avtomatik ravishda pullik joyga shartnoma tuzish imkoniyatiga egalar. Minimal stavka soatiga 8 yevro soliqlarni hisobga olgan holda,o’rtacha 15 evro. Ushbu ish haqi Frantsiyaning yirik shahrida yashash narxining muhim qismini qoplashga imkon beradi.

Ariza qoldiring